sobota, 5 marca 2016

Zimni introwertycy

Larissa Iceglass i William Maybelline. Dziwna nieco z nich para. Ona pochodzi ze pięknych otwartych przestrzeni Szwajcarii, on z ponurego angielskiego Sunderlandu. Biorąc pod uwagę ich podejście pod życia, ludzi i muzyki bardziej przypominają głównych bohaterów z "Tylko kochankowie przeżyją" Jima Jarmusha niż kogoś, kogo można spotkać na ulicy. Jednak żeby było jasne, żadne z nich wampiry. Chodzi o wyobcowanie, introwertyzm i porzucenie cyfryzacji na rzecz analogowego podejścia do sztuki oraz relacji międzyludzkich. Karkołomne przedsięwzięcie? Niekoniecznie. Ich minimalistyczna i zimna muzyka cieszy się dużym zainteresowaniem, a koncerty w małych i średnich klubach często są wyprzedane. Z tym zbliżającym się w Warszawie jest z resztą podobnie.

Lebanon Hanover  /  Fot. facebook.com/lebanonhanover
Zakładając Lebanon Hanover w 2010 r., chcieli grać przede wszystkim dla siebie. Dopiero po jakimś czasie otworzyli się na ludzi, widząc, jak ci reagują na ich zimne, analogowe i minimalistyczne pomysły. Ta muzyka to nieustanna podróż między latami 20. a 80. minionego wieku. Tam i z powrotem. Jest pełna tęsknoty, wyalienowanego romantyzmu i wbrew pozorom dość znacząco sprzeciwia się, jak to niegdyś ujęła Larissa, wielkiemu lenistwu ludzi w obliczu obecnych form komunikacji. Znajomości, przyjaźnie, spotkania, nawet uczucia. Wszystko przeniosło się do sieci. "Lose your digital life" - śpiewa nawet w jednym z utworów. Owszem, każdy może uznać tę muzykę za monotonną i zwyczajnie nudną, ale nie będzie w stanie zaprzeczyć, że w tych słowach jest zdecydowanie więcej prawdy niż taniej prowokacji.


Dotychczasową dyskografię Lebanonu tworzą cztery regularne płyty, debiutancki, kasetowy split z La Fete Triste oraz wydany w ubiegłym roku głośny singiel "Gallowdance". Bas, gitara, syntezatorowe loopy i dość dekadencki głos Larissy z powodzeniem pozwolą wam przekonać każdego postronnego, że ta muzyka została nagrana np. 30 lat temu. Czasem dominuje gitara, czasem syntezator. Nie ma reguły. Przy komponowaniu decydowały emocje i efekt końcowy. Podobnie było z tekstami. Jeśli coś dobrze brzmiało po niemiecku, jest zaśpiewane po niemiecku, a nie po angielsku. Niemniej drugi z języków zdecydowanie dominuje. Inna sprawa, że różne nagrania powstawały różnych zakątkach Europy i stanowią odrębne rozdziały w historii grupy. Raz był to dom w lesie nieopodal wiecznie ponurego Sunderlandu, przyszedł też czas na trzyletni pobyt w Berlinie, a później Zagłębie Ruhry w zachodnich Niemczech. Co ciekawe, od kilku lat Larissa i William nie są już razem, ale wciąż grają i nie mają zamiaru zmieniać składu Lebanon Hanover. Prędzej zakończą działalność i każde pójdzie w swoją stronę. W razie czego William z pewnością bardziej skupi się na solowym projekcie Qual.


Trzeba przyznać, że mają styl. Owszem, wiele zespołów gra podobnie, a ich muzycy marzą o wynalezieniu wehikułu czasu i przeniesieniu się do lat 80., ale w rzeczywistości to oni są tym wehikułem dla nas, a w czasie koncertu również sami odbywają tę podróż. Co dalej z Lebanon Hanover? Wydany w ubiegłym roku "Besides The Abyss" był zbliżeniem się do dark wave. Pojawiły się też nowe instrumenty. Jednak w rzeczywistości nie ma to aż tak dużego znaczenia. Wciąż jest zimno, analogowo, z pokaźną dawką alienacji i romantyzmu, za które Larissę Williama tak bardzo cenią fani. I pomyśleć, że niespełna trzy lata temu można było ich zobaczyć w stolicy za 15 zł. Tym razem będzie drożej, ale chyba niewielu się tym przejęło, skoro rozeszły się już niemal wszystkie bilety. Lebanon Hannover zagra 12 marca w warszawskiej Hydrozagadce. 

sobota, 27 lutego 2016

W innym wymiarze

Współczesna poczta pantoflowa wygląda nieco inaczej. Znacznie rzadziej już rozmawiamy o muzyce w bezpośredniej konfrontacji. Częściej wklejamy lub przesyłamy sobie linki, pisząc, że coś jest naprawdę dobre lub zwyczajnie zajebiste. I tyle. W sumie tak też można. W końcu liczy się efekt, zwłaszcza jeśli dane wydawnictwo, faktycznie zgodnie z zapowiedziami, wprasowuje nas w fotel. Wówczas nie ma już znaczenia, w jaki sposób do naszych suszu dotarły te dźwięki. Mnie taka przygoda niedawno przydarzyła się raz jeszcze. Tym razem za sprawą francuskiego Treha Sektori, które notabene można było zobaczyć na listopadowym Wrocław Industrial Festival.      

Dehn Sora  /  Fot. facebook.com/trehasektori
Za każdym razem, gdy zabieram do radia taką muzykę, zadaję sobie pytanie, w jakich kategoriach postrzega rzeczywistość jej twórca i co dzieje się w miejscu, w którym komponuje ją i nagrywa. Są to pytania o tyle zasadne, że ostateczny efekt ich pracy odbiera mowę. Przytłacza potęgą, ciemnością, czasem czystym złem, ale na końcu przede wszystkim zupełnym oderwaniem od tego, z czym stykamy się na co dzień. To jakby zupełnie inny świat, całkowicie, niekiedy nawet dość brutalnie, przesuwający horyzonty wyobraźni każdego, kto do niego wejdzie. Grono takich kompozytorów nie jest zbyt szerokie, ale z pewnością od jakiegoś czasu tworzący Treha Sektori Dehn Sor śmiało może być wymieniany u boku chociażby Jouniego Havukainena z In Slaughter Nativesa czy Hærleifa Langåsa z Northaunt. Jednak warto podkreślić, że Francuz ma własny styl. Nie ma tu mowy o kopiowaniu w linii prostej. Co najwyżej inspirowaniu się dotychczasowym dorobkiem sceny i przede wszystkim spuścizną nieświętej Cold Meat Industry.


Muzyka Treha Sektori przypomina ponury sen. Wcale nie musi to być koszmar, ale wszechobecne szepty, oniryczny nastrój, krzyki rodem z płyt Elend, notoryczny brak światła i przestrzeń nie wróżą najlepiej. Tym wizjom najbliżej do nieokreślonego rytuału, odprawianego w świecie Morfeusza. Szczęśliwie jednak Dehn Sora zazwyczaj wymyka się jego sztywnym punktom oraz towarzyszącym im monotonii i powtarzalności. Choć nie da ukryć, że momentami jest blisko popadnięcia w rutynę i aż chciałoby się, by pewne kluczowe dla danego nagrania zwroty następowały znacznie wcześniej. Ale powiedzmy, że to już raczej mój kaprys, gdyż wbrew pozorom to dość urozmaicona muzyka, tak bezpośrednio odwołująca się do naszej wyobraźni. Co ciekawe, Sora z powodzeniem korzysta z gitary. Nie ma jej przesadnie dużo, ale te sześć strun stanowi przyjemne dla ucha uzupełnienie bębnów, głosów i dobrze znanych ambientowych patentów.      


Każda z trzech dotychczasowych regularnych płyt Treha Sektori oraz kilka pomniejszych wydawnictw to dość ambitne podejście do ambientu. Co prawda jest zdecydowanie za wcześnie, by Dehna Sorę okrzyknąć mianem wizjonera, ale nie ulega wątpliwości, że we Francuzie drzemie naprawdę duży potencjał. Jeśli nie roztrwoni go na typowe gatunkowe dłużyzny, a postawi na krótsze i o wiele konkretniejsze formy, może zajść naprawdę daleko, zdobywając szacunek nie tylko fanów elektronicznego mroku. Jak na razie raczej dla cierpliwych, dobrze wiedzących, co to bomba z opóźnionym zapłonem.

niedziela, 21 lutego 2016

Paryskie rozmyślania

Swego czasu Philipp Blanche bardzo pozytywnie mnie zaskoczył. Na płycie "Misty Shroud of Regrets" w znakomity sposób oddał nastrój zapomnianych i porzucony miejsc, które niegdyś tętniły życiem. Część z nich stoi dziś w ruinie, część zaś odchodzi wraz z postępującą degradacją starego papieru fotograficznego. Była to szalenie smutna, refleksyjna i minimalistyczna muzyka, ale trafiała w sedno. Co więcej, wyraźnie pokazywała, że w Francuzie drzemie nie mały potencjał. Od tamtej pory grono jego sympatyków systematycznie rosło i wszystko wskazuje na to, że nowa płyta tego nie zmieni, przynajmniej nie na gorsze.

Day Before Us w 2014 r., Philippe Blanche z lewej  / Fot. Facebook 
"Prélude à l'âme d'élégie" to ciąg dalszy poszukiwań Francuza, dość swobodnie poruszającego się w rejonach ambientu, neoklasyki i ścieżek dźwiękowych do nigdy nienakręconych filmów. Owszem, w jego przypadku to żadna nowość, ale z drugiej strony w jakiś sposób z płyty na płytę słychać nowe elementy i kluczowy dla każdego twórcy rozwój. Na naszych oczach, a w zasadzie uszach, Day Before Us dojrzewa, stając się bogatsze. Bardziej złożone struktury nagrań, więcej instrumentów oraz zaproszenie do współpracy trojga wokalistów z powodzeniem bronią ten album przed monotonią i zwyczajną nudą, tak bardzo niweczącymi wiele ambientowych wydawnictw.


Patrząc na zdobiące szatę graficzną zdjęcia Czeszki Kamili Nory Netikovej, mamy prawo spodziewać się czegoś zimnego i mrocznego pokroju Northaunt. Jednak ta uwieczniona, piękna i zarazem nieprzyjazna przyroda jest nieco myląca. "Prélude à l'âme d'élégie" to nie typowa ciemność. Raczej refleksja nad wrażliwością i naturą człowieka. A że nie ma dwóch takich samych osób, nie ma też sensu jednoznacznie definiować tego, co tutaj słyszymy. Warto zostawić nieco miejsca na interpretację instrumentalnych nagrań oraz tych, w których słychać śpiew, recytację lub, najpewniej, fragmenty filmowych dialogów. Jeśli paryżanin sam nie wyjawi, co dokładnie chodziło mu po głowie, będziemy mogli jedynie się domyślać. Ale może tak jest lepiej, zwłaszcza dla nas. Wiadomo natomiast, że te szepty, klawisze, fortepian, nieliczne gitary, sample i wszechobecna przestrzeń niosą tyleż spokoju, co tajemnic i pytań.


Philipp Blanche coraz głośniej puka do drzwi, za którymi nagrywają i wydają co ambitniejsi twórcy, stroniący od typowej ciemności i monotonii dźwięków. W tym umownym klubie nikt nie kogo nie naśladuje, gdyż ambient ma zaskakująco wiele oblicz, ale dla słuchaczy jest jasne, że śledząc poczynania jego członków, usłyszą o znacznie więcej niż zapętlony dźwięk dzwonów, upadających monet, czy szum drzew. Tak jest chociażby w przypadku Johana Levina z Desiderii Marginis, Petera Anderssona z Raison d'être, czy chociażby Roberta Marciniaka z Rukkanor i Marcina Bachtiaka z Cold Fusion. A jak będzie z wspomnianym Francuzem? Z pewnością podobnie, i to wkrótce. Dlaczego jeszcze nie teraz? Otóż "Prélude à l'âme d'élégie" to ciekawa propozycja, jednak najlepsze raczej jeszcze przed nami.

niedziela, 14 lutego 2016

Potencjał na więcej

Rodzimi palacze zielonych dźwięków mają się bardzo dobrze. Frekwencja na koncertach skutecznie zamyka usta malkontentom, a muzycy z powodzeniem nagrywają płyty na międzynarodowym poziomie, zapełniając kluby także za granicą. Czasem ciekawi mnie, jakim cudem nagle spod ziemi wyrosły takie orkiestry jak Dopelord, Belzebong, czy chociażby Major Kong. Przecież jeszcze z dekadę temu mówiło się w zasadzie jedynie o Corruption, a teraz możemy niemal przebierać w różnych odmianach bongosowego palenia, (ekhem) tzn. grania. Ale tym niech lepiej zajmą się kronikarze. Dla nas najważniejsze jest to, że ta fala jeszcze nie opadła. Ba, pojawią się kolejni godni odnotowania zieloni surferzy.

Sunnata   /  Fot. acebook.com/sunnataofficial
Jeśli ktoś słyszał kiedyś o warszawskim Satellite Beaver, powinien skojarzyć Sunnatę, gdyż to właśnie na gruzach rzeczonego Bobra powstała owa grupa. Zmiana nazwy najwyraźniej nie była przypadkowa, gdy wraz z nią poszły i roszady czysto stylistyczne. Okolice stoneru pozostały, ale wyraźnie słuchać odejście od dość swobodnego rocka na rzecz cięższych melodii. Czy było warto? Sądzę, że tak, nie ujmując niczego poprzednikowi Sunnaty. Wynika to przede wszystkim z dość wyraźnie zaznaczonego stylu. Każdy zaciągający się zielonymi dźwiękami jest wyczulony na subtelne różnice, nieosiągalne dla przypadkowego odbiory. A tutaj słychać, że warszawiacy połączyli kilka elementów w zgrabną całość, dzięki czemu nie powielają pomysłów dłużej grających kolegów. Oczywiście trzeba też otwarcie przyznać, że panowie prochu nie wymyślili, niemniej w głowach i na debiucie mają już coś więcej niż zalążki własnego stylu. Teraz z powodzeniem mogą rozwijać go na kolejnych wydawnictwach.


Słuchając debiutanckiego "Climbing The Colossus", nieodparcie przychodzą mi na myśl Ufomamut i Rob Zombie. Dlaczego? Otóż w uproszczeniu gdyby przyspieszyć granie Włochów, otrzymalibyśmy coś pokroju właśnie Sunnaty. Natomiast skojarzenie z lubującym się w horrorach długowłosym blondynem to przede wszystkim kwestia wokalnej ekspresji. Słychać w niej echa zza Oceanu, i to bardzo. W gitarach z resztą także. Z Italią mocno współgra tu industrialne podejście do sześciu strun. To źle? Nie, nie przesadzajmy. Abstrahując już od tego czysto subiektywnego stwierdzenia, ważne jest przecież to, że gdy Sunnata gra z bliskimi stylistycznie grupami, fani bongosów natychmiast ją odróżnią. Przekonałem się o tym na własne uszy w warszawskiej Hydrozagadce, gdy panowie koncertowali przed Dopelord i Stoned Jesus. Nie zdążyłem jeszcze wejść do sali, a już ze słuchu skojarzyłem brzmienie.


Słuchanie takich zespołów cieszy. Mimo że "Climbing The Colossus" ukazało się niemal dwa lata temu, Sunnatę wciąż można traktować jako świeżą krew, podaną dożylnie rodzimemu zielonemu liściowi. Panowie znaleźli swoją niszczę, gdzieś pomiędzy doomowymi walcami, a wokalno-instrumentalnym, stonerowym graniem, i najwyraźniej będą szukali w niej dalszego rozwoju. Są perspektywy, ludzi na koncertach też nie brakuje. Nic tylko grać. Powodzenia.

sobota, 6 lutego 2016

Skazany na kolaborację

Dzięki przyznanej na festiwalu w Cannes nagrodzie za najlepszą ścieżkę dźwiękową do "Tylko kochankowie przeżyją" Jima Jarmuscha, Jozef Van Wissem wszedł do mainstreamu alternatywy. Wyróżnienie bardzo szybko zaowocowało serią solowych koncertów w całej Europie, także w Polsce. Nieco zaskakujący, ale w pełni zasłużony, sukces pozwolił wielu z nas na nowo odkryć mocno zapomniany już atrybut średniowiecznych minstreli. Jednak w pewnym momencie Holender musiał coś zmienić, jeśli nie chciał nagrywać muzyki wyłącznie dla siebie i szalenie hermetycznego grona sympatyków brzmienia samej lutni. W pewnym momencie chęć dotarcia do ludzi siłą rzeczy wiązała się z koniecznością pójścia na pewien kompromis. Tak też się stało, również na dopiero co wydanym "When Shall This Bright Day Begin". Nie oznacza to jednak, że Van Wissem poszedł na łatwiznę. Nic z tych rzeczy.

Josef Van Wissem  / Fot. www.facebook.com/jozef-van-wissem
To wciąż szalenie wyciszająca i dość intymna muzyka, której najlepiej słuchać w absolutnej ciszy. Żadnych świecidełek, pstrokatych elementów, czy kolorowych szkiełek. Niczego takiego tu nie znajdziemy. Jedynie lutnię, odzianą w dźwiękową i elegancką w czerń. Jednak te niepozorne szaty skrywają nieco ozdobników, chociażby w postaci głosu Zoli Jesus, quasi-filmowych sampli, a nawet przelotnego romansu z ambientem. Wciąż jest minimalistycznie i dość poetycko, ale bez zbędnej pompy i fałszywego artyzmu.


Wszystko wskazuje na to, że po opuszczeniu dźwiękowych średniowieczno-barokowych kazamatów Jozef Van Wissem, świadomie lub nie, zmierza w stronę mrocznej odmiany folku. Owszem, być może to jedynie kwestia chwili i tego wydawnictwa, ale nie ulega wątpliwości, że niebawem Holender będzie musiał podjąć kolejną decyzję. Albo stawia następny krok, próbując na dobre znaleźć swoje miejsce w świecie muzycznej alternatywy, albo cofa się do bezpiecznych i sprawdzonych korzeni. Z pewnością wiele będzie zależało od tego, na kogo trafi, gdyż muzyk tego sortu, zakładając pierwszy z wspominanych wariantów, nie zaoferuje nam nic więcej, jeśli nie będzie z kimś współpracował, choćby nawet incydentalnie. Można powiedzieć, że w pewnym sensie Van Wissem jest skazany na kolaborację. Choć paradoksalnie w prawdziwym świecie z powodzeniem pozostaje outsiderem, bez prawa jazdy, stałej pracy, czy pędu za czymkolwiek.


Co ciekawe, "When Shall This Bright Day Begin" dość nieoczekiwanie w całości opublikowano w sieci już teraz. Wszak oficjalną premierę tego wydawnictwa zaplanowano dopiero na 17 marca. Oznacza to, że nagrania z tego albumu zabrzmią w Warszawie również przed tą datą. Osiem dni wcześniej Josef Van Wissem wystąpi w Hydrozagadce.

niedziela, 31 stycznia 2016

Muzyka z okupowanego miasta

W miniony piątek wybrałem się do Chmur przede wszystkim z myślą o pierwszym warszawskim koncercie Undertheskin, solowego projektu Voida z Deathcam Project. Byłem ciekaw, jak jego bardzo dobrze przyjęty debiut przełoży się na występ na żywo. Niestety nie przełożył się. Zabrakło energii uwiecznionej na płycie. Nagłośnienie też nie było najlepsze. Być może właśnie dlatego bardzo pozytywnie zaskoczył mnie otwierający wieczór płocki Schröttersburg. Trzech muzyków wyszło na prowizoryczną scenę i po prostu zagrało, bez żadnych kalkulacji i silenia się na cokolwiek.

Schröttersburg  /  Fot. facebook.com/Schröttersburg
Tutaj dominują bezpretensjonalność, prostota i teksty wykrzyczane na tle syntezy post punka, nowej fali i szeroko rozumianego gitarowego hałasu. Jest głośno i melodyjnie, momentami nawet psychodelicznie. Czuć protest, bunt i prowokację. Ale jak tu ich nie czuć, skoro muzycy grają pod nazwą Płocka uwiecznionego m.in. na niemieckich mapach czasu okupacji? Dlatego tu wszystko jest jasne. A czy przewidywalne? Nie do końca. Punktem wyjścia jest punk, a zimna fala to jedynie, oczywiście  znaczące, ale mimo wszystko, uzupełnienie. Co ciekawe, proporcje wydają się dokładnie odwrotne w stosunku łódzkich Wież Fabryk, z którymi notabene płocczanie niejednokrotnie koncertowali.   


W 2013 r. muzycy własnymi siłami wydali demo "Demencje", ale tak naprawdę obecny Schröttersburg to przede wszystkim debiutancka płyta "Krew", która ukazała się dokładnie rok temu. Ten album potrafi dodać energii, szczególnie jeśli ktoś kiedyś za młodu słuchał punka i porzucił go na rzecz bardziej złożonej i przestrzennej muzyki, a teraz szuka zastrzyku prostoty i autentyczności. Nie ukrywam, że tak jest w moim przypadku, dlatego w piątkowy wieczór w Chmurach stałem, patrzyłem i chłonąłem ten dźwiękowy temperament, by z zombie, który niedawno wyszedł z pracy, znów stać się człowiekiem z wolą życia. Chyba się udało.


Nie ma co rozmyślać, komu do tej muzyki będzie bliżej, fanom punka czy zimnej fali. Proporcje, w końcu związanych ze sobą gatunków, są wiadome, a kompakt wypuściła Extinction Records, zatem wszystko jest jasne. Abstrahując jednak od wszelkich szuflad, Schröttersburg to opozycja, pozostanie w mniejszości i siła, których przede wszystkim warto doświadczyć na koncercie.

poniedziałek, 25 stycznia 2016

Polska czerń przyprawiona po grecku

Z pewnymi zespołami jest tak, że o ich poczynaniach wiedzą ci, którzy chcą, bądź mają wiedzieć. Tworzący je muzycy nie afiszują się tym, co robią. Jeśli milczą, to milczą, choćby i latami. Jednak gdy znajdują czas, środki i motywację, nagle wydają płytę, budząc nieco diabolicznego i zarazem sentymentalnego uśmiechu na twarzach wszystkich, którzy ich jeszcze pamiętają. A kto pamięta Atropos? Z pewnością każdy, kto na przełomie wieków bacznie śledził rozwój wypadków w warszawskim podziemiu. Wówczas panowie grali często, i to nie tylko w stolicy. Potem przepadli na całą dekadę, by następnie po cichu i własnym sumptem wydawać materiały nagrane dobrych kilka lat wcześniej, czego efektem była jedna płyta i dwie epki. W końcu jednak nadszedł czas na coś znacznie bardziej aktualnego.

Atropos  /  Fot.  www.facebook.com/atroposofficial
29 maja ubiegłego roku muzycy Atropos zagrali warszawskiej Progresji przed Rotting Christ. Otwierali wieczór, prezentując się wówczas także u boku Varathron i Empheris. Natychmiastowo odczuwalnym efektem tego polsko-greckiego wieczoru był znakomity koncert gwiazdy, zaś tym bardziej długofalowym będzie to, co już niebawem ma trafić w nasze ręce. "Atropos Desecrates Progresja" to pierwsze oficjalne koncertowe wydawnictwo warszawiaków. Jak sugeruje tytuł, znajdziemy na nim zapis tego, działo się na scenie, zanim wyszli na nią bracia Tolis. A wszystko wskazuje na to, że działo się na niej dużo. Po udostępnionych już fragmentach i dwóch całych utworach słychać, że zespół zaproponował coś nowego.  


W zasadzie Atropos zawsze najbliżej było do surowego death metalu, choć za czasów "Silent Touch" i Triafata" muzycy znajdowali miejsce na nieco nastroju za pomocą interludiów, recytacji, a nawet wolniejszych nagrań. W 2011 r., po 10 latach wydawniczego milczenia, przypomnieli o sobie epkami "Crucifiction i "Inhabitant", na których nie mieli litości zarówno dla swoich uszu, jak i wszystkich, którzy sięgnęli o oba krążki. Z kolei wydana rok później "Reconquista", mimo że wciąż ciężka, była o wiele bardziej melodyjna i nie tak surowa. A teraz? "Atropos Desecrates Progresja" otwiera nowy rozdział w historii zespołu, zarówno pod względem stylistycznym, jak i jakościowym. Co więcej, jeszcze bardziej słychać tu echa Hellady, na którą spoglądania muzycy nigdy też nie ukrywali, garściami czerpiąc z jej dorobku i adoptując pomysły na potrzeby własnego stylu.
Fot. Marek Babirecki / facebook.com/atroposofficial
Jest o wiele bardziej nastrojowo, melodyjnie i dostojnie, ale w żadnym razie nie ma tu mowy o pójściu na łatwiznę w celu przypodobania się publiczności. Echa Rotting Christ i Septic Flesh słychać dość wyraźnie, choć nie traktowałbym tego jako zarzut. W końcu w muzyce Atropos pewne elementy były klarowne od początku. Dodanie klawiszy okazało się dobrym pomysłem. Jest ich dużo i nie pełnią funkcji byle wypełniacza gitarowego hałasu. Dzięki temu całość brzmi przyjemnie, przywodząc na myśl najlepsze czasy klimatycznego grania lat 90. i zarazem stoi w niemałym kontraście do tego, co warszawiacy grali wcześniej. Trzeba jednak przyznać, że w pełni zachowano esencję starego Atropos. To nadal death metal. I mimo że zagrany z wyraźną czernią przyprawioną po grecku, to jednak słychać w nim echa niewielkich warszawskich pomieszczeń i klubów, w których muzycy grali próby i koncerty.


Nigdy nie ukrywałem, że w przypadku Atropos zachowanie należytego obiektywizmu przychodzi mi z trudem. Na jego koncerty chodziłem, mając jeszcze mleko pod nosem i robiąc groźne miny w celu dodania sobie nieco punktów do charyzmy i odstraszenia potencjalnych ciekawskich. No ale już na tyle długo opowiadam i piszę o muzyce, że gdyby warszawiacy nagrali słaby album, bez wahania bym to przyznał. Ale tak nie jest. "Atropos Desecrates Progresja" to kawałek solidnego grania, zarejestrowany przez upartych gości, którzy po ponad 20 latach nadal znajdują wspominane czas, środki i motywację. W czasie zarejestrowanego koncertu po jednym z utworów wokalista Hvar, nota bene już bez basu, powiedział "Z martwych wstaliśmy. Dzięki". To cieszy i oby cieszyło jak najdłużej, bez kolejnej dekady wydawniczego czy koncertowego milczenia.

wtorek, 19 stycznia 2016

Na złamanie karku

Szanuję Jarosława Szubrychta. Za Lux Occultę, za wiedzę o kulturze, za warsztat dziennikarski i pewnie jeszcze kilka innych rzeczy. Szanuję na tyle, że czytając "Wojnę totalną", przymykałem oko, jak tylko mogłem. Dlaczego? Bo to znakomicie przedstawiona biografia Vader, tyle że autor nie mógł być obiektywny. W końcu to zespół wyszedł z inicjatywą napisania książki, a i przecież sam redaktor udzielał się niegdyś na łamach "Thrash'Em All", pisma menedżera grupy Piotra Wiwczarka. Ale na chwilę zapomnijmy o tym. Liczy się to, co jest tu i teraz. A jest to iście karkołomne przedsięwzięcie w postaci "Gazety Magnetofonowej", której pierwszy numer właśnie trafił w moje ręce. 
Fot. Kamil Mrozkowiak
Czasy się zmieniły. Chcesz coś zrobić, ale nie masz środków? Przekonaj ludzi, by cię wsparli, oferując w zamian coś unikatowego i ciekawego. Dla nich będzie to groszowa sprawa, a dla ciebie spełnienie marzenia lub realizacja dawno zakurzonego planu. Jak postanowił, tak zrobił. Szubrycht zwrócił się do internautów, którzy sfinansowali ukazanie się pierwszego numeru kwartalnika. W założeniu liczące sobie niespełna 100 stron pismo ma być poświęcone wyłącznie rodzimej muzyce, z pominięciem jakichkolwiek barier gatunkowych. To się udało. W pierwszym numerze nie brakuje treści dotyczących jazzu, hip-hopu, elektroniki, folku, metalu, a nawet wywiadu z Dawidem Podsiadło. Są i recenzje, są i rozmowy, ale, co zdecydowanie cenniejsze, jest i nieco dość publicystyki. Pojawiły się teksty o obsłudze technicznej koncertu, której nie widać, a bez której muzyk mógłby pójść od domu, o pocztówkach dźwiękowych budujących podziemie, o śląskich korzeniach polskiego bluesa, o poszukaniu wykonawcy, mogącego być uznanym za głos obecnego młodego pokolenia, o latach 90., gdy rodzimi twórcy nierzadko sprzedawali dziesiątki tysięcy egzemplarzy jednego albumu i wreszcie, będącej motywem przewodnim numeru, o próbie odpowiedzenia na pytanie, czy istnieje polskie brzmienie. Jako że wciąż jesteśmy zakompleksionym narodem, nerwowo chwytamy w ręce lub oglądamy każda opinię obcokrajowców na temat naszego kraju. Dlatego zawarte w "Gazecie" rozmowy z mieszkającymi w Polsce zagranicznymi artystami to bardo dobry pomysł. Ten dotyczący puszczania anonimowo fragmentów dokonań naszych muzyków uznanym personom zza granicy i przedstawienia ich opinii na gorąco, to także ciekawie zapełniona rubryka. Przyjemnym zaskoczeniem są także krzyżyka na ostatniej stronie oraz brak cyferek przy recenzjach płyt, co bardziej skłania do lektury.

Rozmowa z Łukaszem Orbitowskim  /  Fot. Kamil Mrozkowiak
By do pierwszego numeru przyciągnąć czytelnika i narobić nieco szumu na rynku, Szubrycht sięgnął po znane nazwiska. Czy to w formie wywiadu czy tekstu znajdziemy m.in. Chacińskiego, Nosowską, Orbitowskiego, Fennesza, Kennediego, Gnoińskiego, czy Szydłowską. Trochę w tym marketingu, trochę doboru odpowiednich osób, skoro "Gazeta Magnetofonowa" ma być poświęcona wyłącznie rodzimej muzyce. Prawda z pewnością leży gdzieś pośrodku. Nie da się jednak ukryć, że większość tekstów i zapisów rozmów czyta się przyjemnie. Widać, że redakcję tworzą ludzie, którzy wiedzą, o czym piszą. A skoro już mowa o ludziach. Żywię głęboką nadzieję, że "Gazeta" nie będzie kolejnym miejscem przewijania się tych samych twarzy, zarówno ze strony "wywiadowców" jak i "wywiadowanych". Skoro wchodzi nowy tytuł, niech wejdą i nowe osoby. Owszem, to nie dziennik, tylko kwartalnik, ale  mimo wszystko przyjemniej będzie brało się do rąk tę dla wielu już archaiczną formułę pisma z przeświadczeniem, że to naprawdę jest nowe.

Fot. Kamil Mrozkowiak
To prawda, że kaseta magnetofonowa powróciła, ale przede wszystkim jako wydawany w skąpych nakładach gadżet, a w zasadzie dodatek do winylu czy mocno zdyszanego już kompaktu. W praktyce pozostaje maskotką i sposobem dla wydawców na pozyskanie kilku dodatkowych złotych lub euro. Po obejrzeniu, może poza nielicznymi wyjątkami, natychmiast trafia na półkę. Nie życzę tego na swój sposób bliźniaczej "Gazecie Magnetofonowej". Kibicuję tej inicjatywie, bo jest przepięknie wręcz karkołomna, ale i na swój sposób szalenie sentymentalna. Wierzę, że to pismo przede wszystkim dla ludzi, a nie wąskiego branżowego środowiska pochlebców i wtórujących im owieczek. Wierzę, że nie będzie brało wyścigu o palmę alternatywy, za którą stoi już tylko ściana. W końcu wierzę, że pomysł Jarosława Szubrychta wypali i uda mu się stworzyć coś, czym nieco namiesza. Bo przecież z grubsza rodzima prasa muzyczna to albo stylizowane na magazyny katalogi wytwórni, albo wyciągnięty z Parku Jurajskiego, ku uciesze bardzo wiernych czytelników, "Teraz Rock", albo pojedyncze strony w działach kultury na łamach tygodników, gazet, czy miejskich magazynów.  Coś jeszcze? Zawsze znajdzie się kilku zapaleńców z podziemia, ale nawet ono ogranicza się przede do internetu. Dlatego właśnie poszedłem do zwykle omijanego szerokim łukiem salonu, położyłem na ladzie plastikowe 14,90 i nabyłem pierwszy numer. Trzymam kciuki, Panie Szubrycht. Kasy z tego Pan nie będziesz miał, ale jeśli się uda, czego życzę, to z pewnością olbrzymią satysfakcję.

piątek, 15 stycznia 2016

Człowiek z Düsseldorfu

Wydana w 2011 r. płyta "1989-1993" r. wielu przypomniała, a jeszcze liczniejszemu gronu osób w ogóle uświadomiła, że pod koniec PRL-owskiej szarugi na jednym z katowickich blokowisk powstał Düsseldorf. Nic dziwnego, że jeszcze w tym samym roku muzyków zaproszono do zagrania koncertu na festiwalu w Jarocinie. Wówczas mało kto w Polsce poruszał się na granicy industrialu i zimnej fali. Beton, socrealizm, dymy fabryk i odgłosy pracy hałaśliwych maszyn aż biły od tej muzyki. W latach 90. i na przełomie wieków zupełnie o nich zapomniano, ale rzeczona reedycja, czyli w praktyce upór Łukasza Pawlaka z Requiem Records, oraz późniejsze sporadyczne koncerty sprawiły, że Düsseldorf zaczął powracać do świadomości fanów rodzimej elektroniki. Ale to nie koniec, o czym w najbliższy poniedziałek w Waszej obecności przekonam się na własnej skórze.

Dusseldorf w 1989 r., Adam Białoń z lewej  /  fot. Arch. zespołu
W nadchodzących Melodiach będę miał przyjemność porozmawiać z Adamem Białoniem, wokalistą pamiętanego z Garażu w Leeds, Nowego Horyzontu i rzeczonego Düsseldorfu, który wciąż tworzy z drugim założycielem, Adamem Radeckim. Przedmiotem wymian zdań będzie przede wszystkim zbliżająca się premiera koncertowej płyty Düsseldorfu, ale nie zabraknie również pytań o szalenie ciekawą i niestety nieco zapomnianą już przeszłość. Co więcej, oprócz archiwalnych nagrań jako pierwsi będziecie mogli usłyszeć także fragmenty zapowiadanego albumu. Do usłyszenia.

niedziela, 10 stycznia 2016

Mierząc się z falą

Muzycy Much już zawsze będą kojarzyć mi się z grupą dwudziestolatków mijanych na radiowym korytarzu, których do swojej audycji zaprosił Maciek Tomaszewski. Odkrył ich dość szybko i kilka razy wspomniał mi, że utożsamia się z muzyką i tekstami poznaniaków, dlatego dość często sięgał na antenie po ich nagrania. Nie podzielałem specjalnie tego entuzjazmu, ale zawsze go szanowałem, bo faktycznie muzycy nieco namieszali na rodzimej scenie. Lata mijały, Muchy latały dalej i nagle, ku niemałemu zaskoczeniu, zespół dość mocno przykuł moją uwagę. Wszystko za sprawą płyty "Powracająca fala", na której poznaniacy porwali się na koncertowe wykonanie wybranych utworów ze ścieżki dźwiękowej do "Fali", kultowego dokumentu Piotra Łazarkiewicza o festiwalu w Jarocinie, nakręconego latem 1985 r.      

Okładka "Powracającej fali" 
Nigdy nie ukrywałem, że jestem zmęczony mitem tego festiwalu, którego sztuczne podtrzymywanie przez często mało wiedzących "redaktorów" doprowadzało do powstawania, nomen omen, fali pustych słów. Dlatego dość sceptycznie podchodzę do wszelkich prób grania na jarocińskich sentymentach. Choć oczywiście w ciągu minionych lat ukazało się kilka solidnych pozycji, przypominających o tamtych czasach. A co z Muchami? Sprawa nie jest taka prosta, choć w zasadzie wszystko tu się zgadza i można powiedzieć, że ta płyta zwyczajnie im wyszła. "Powracającą falą" zespół przystąpił do muzycznego egzaminu dojrzałości, ze szczególnym naciskiem na historię i język polski. Zdał go, bo był dobrze przygotowany. Żaden z wykonawców, którego nagrania trafiły na ten krążek, nie powinien być rozczarowany lub zawiedziony. W takim razie, gdzie te zasygnalizowane wcześniej zawiłości?

Uczestnicy festiwalu wracający do domu  /  Fot. kadr z "Fali"
Od strony muzycznej ten album każdy powinien ocenić sam, bo bicie przed nim pokłonów tylko dlatego, że zgrabnie opowiada o ważnym rozdziale nie tylko muzycznej historii Polski, to gruba przesada. Sam wątek Jarocina niczego nie gwarantuje. Wręcz przeciwnie, wzmaga nasze oczekiwania. Inna sprawa, że przy dobrej znajomości dokumentu Piotra Łazarkiewicza widzo-słuchacz ma prawo pokręcić nieco nosem. Dlaczego? Tu przechodzimy do konfrontacji preferencji sięgającego po płytę z wyborem nagrań dokonanym przez muzyków. Trudno nie odnieść wrażenia, że poznaniacy byli ostrożni, nawet bardzo. Stanęło na trzech nagraniach Tilt, trzech Aya RL i po jednym Madame, 1984, Izraela i Republiki. Liczący na nieco więcej ciężaru za sprawą Kata, Moskwy, Zbombardowanej Laleczki, czy Dzieci Kapitana Klossa musieli obejść się smakiem. Szkoda, choć z drugiej strony interpretacje "Gdyby nie szerszenie", "Mojej krwi" i "O jak dziwny, dziwny, dziwny" nie zostały przecież zagrane na stojąco. Widać, muzycy wybrali to, co było im bliższe i w czym łatwiej było im się odnaleźć. Na pełną wymianę ciosów jednak nie poszli. Złośliwi powiedzą, że stchórzyli, zaś dotychczasowi fani Much będą ich bronić, skupiając się na hołdzie dla wydarzeń sprzed 30 lat, preferencjach muzyków oraz tym, że zwyczajnie dostali to, co lubią.


Słuchając "Powracającej fali", warto dobrze znać film Piotra Łazarkiewicza. Chodzi tu nie tylko o ścieżkę dźwiękową, którą na nowo interpretują Muchy, ale i pełne zrozumienie fragmentów dokumentu wykorzystanych na płycie między utworami. Bez tej wiedzy trudno będzie komukolwiek powiedzieć coś sensownego poza tym, że słuchał koncertowej płyty Much z jakimiś coverami. Co więcej, tylko wówczas w pełni świadomie będzie można ocenić ten album. W przeciwnym razie to mija się z celem. Wybór należy do Was.

Lista utworów z "Powracającej fali":

1. Pogo II (Aya Rl)
2. Ulica (Aya Rl)
3. Gdyby nie szerszenie (Madame)
4. Nie poddawaj (Izrael)
5. Komisariat (1984)
6. O jaki dziwny, dziwny, dziwny (Tilt)
7. Coś pozytywnego (Tilt)
8. Moja krew (Republika)
9. Nasza ściana (Aya Rl)
10. Rzeka miłości, morze radości, ocean szczęścia (Tilt)

"Fala" Piotra Łazarkiewicza w całości