czwartek, 18 kwietnia 2013

Grając w ciemnościach

Na przełomie lat 80. i 90., a także w samej ostatniej dekadzie ubiegłego wieku, Łódź była bardzo ważnym miejscem na rodzime scenie. Imperator, Pandemonium i Sacriversum to nazwy, których dziś nikomu specjalnie przedstawiać nie trzeba. Każdy z tych zespołów w swoim czasie zaistniał, o każdym z nich było głośno i o każdym się pamięta. Nieco w cieniu tej trójcy działało i wciąż działa Tenebris, grupa ważna, ciekawa i niestety mocno niedoceniona, pozostająca zawsze gdzieś na obrzeżach głównych wypadków muzycznych w tym kraju. To jeden z tych kolektywów, który zawsze darzyłem olbrzymim szacunkiem za upór i konsekwencję w tworzeniu niełatwej, ale jakże charakterystycznej i oryginalnej muzyki. Teraz niektórzy sobie o nich przypomnieli, inni zaś mają okazję ich poznać. Wszystko za sprawą nowej płyty i dwóch bardzo ważnych reedycji.

Tenebris w 1994 r., za czasów "The Odious Progress"  /  Fot. Arch. zespołu
Skomplikowane, techniczne i połamane granie oparte o death metal, uzupełnione o budujące nastrój klawisze. Tak zapamiętałem łódzkie Ciemności i ta już zawsze będzie kojarzyła mi się z latami 90., z takimi też dźwiękami. Choć oczywiście na skutek upływającego czasu, licznych zmian personalnych i zmieniającego się także podejścia muzyków do muzyki samej w sobie, Tenebris wyraźnie się zmieniło. Obecnie to grupa, której najbliżej do rocka progresywnego, ale z drugiej strony to wciąż muzyka na tyle nieszablonowa, że tak prawdę trudno jednoznacznie opisać ją kilkoma słowami. Najczęściej określa się ją mianem kosmicznej, gdyż jest ona na tyle pełna pomysłów, możliwości i ich interpretacji oraz przestrzeni ukrytej między dźwiękami, że trudno znaleźć bardziej adekwatne słowo. Inna sprawa, że kosmos mniej bądź bardziej był już obecny w muzyce i na wydawnictwach Tenebris. Wystarczy wspomnieć pełną obcych okładkę "Leavings of Distortion Soul", czy chociażby tytuł dopiero co wydanej płyty "Alpha Orionis".

"Adha Pawn" - nagranie promujące płytę "Alpha Orionis"


Przyznaję jednak, że ucieszył mnie nie tylko fakt premiery nowego wydawnictwa Tenebris, i tym samym danie kolejnego znaku życia przez zespół, ale i również, a może nawet bardziej ze względu na osobisty sentyment do lat 90., jednoczesne reedycje dwóch pierwszych albumów zespołu, których pierwotne kompaktowe wydania stały się nieosiągalne, a jeśli nawet, to po niemałych kwotach. Kultowe w pewnych kręgach "The Odious Progress" i "Only Fearless Dreams" są ponownie dostępne, zarówno w formie cyfrowej jak i tradycyjnej za sprawą coraz śmielej poczynającej sobie rodzimej wytwórni Audio Cave. Zaś wyjątkowo upartym i dociekliwym sugeruję zapoznanie się z wciąż dostępnym boksem "Diib" zawierającym wszystkie wydawnictwa zespołu, z wyłączeniem nowego albumu, w tym także dwie pierwsze taśmy demo.  

Okłaka kasety "The Odious Progress"
W latach 90. nikt w Polsce tak nie grał, a nawet jeśli z wraz z upływem czasu stało się inaczej, to Tenebris zawsze można było odróżnić po niezwykle charakterystycznym stylu i wokalu Szymona, którego co starsi z pewnością doskonale pamiętają jeszcze z Pandemonium. Dobrze, że ten zespół wciąż istnieje, nawet jeśli przez tyle lat doceniało go jedynie stosunkowo niewielkie grono osób. Coś mi jednak podpowiada, że teraz sympatyków Ciemności przybędzie, a i cześć z nich z pewnością będzie chciała poznać niezwykle ciekawą przeszłość zespołu, już na zawsze wpisaną w historię rodzimej sceny. Poniżej wciąż donośne echa tego, co było kiedyś. Płyta "Only Fearless Dreams" z 1995 r.

niedziela, 14 kwietnia 2013

Polskie My Dying Bride

Jest kilka takich zespołów, których debiutanckie wydawnictwo wzbudziło niemałe zainteresowanie w rodzimym podziemiu i po wielu latach od jego premiery wciąż jest wspominane, choć niewątpliwie z biegiem czasu przez coraz mniej liczne grono osób. Część z tych płyt lub materiałów demo to niekiedy także muzyka, która paradoksalnie pozostała tym najlepszym, co zachowało się po danym zespole. Muzykom już nigdy później nie udało się nagrać niczego tak ciekawego, niezależnie od tego, czy próbowali wrócić do przeszłości, czy nie mieli zamiaru tego robić. Wszystkie ich późniejsze studyjne zmagania spotykały się z co najwyżej umiarkowaną życzliwością. Niektórzy nazwaliby to przekleństwem debiutu, inni klątwą drugiej płyty. Różnie można to postrzegać. Jednym z zespołów, który mnie już zawsze będzie kojarzył się z tego typu prawidłowościami, jest z pewnością nieco zapomniane chełmskie Melancholy Cry.

Fot. Arch. zespołu
To jedna z niezliczonych grup, które w połowie lat 90. powstawały na fali popularności klimatycznego grania. Wówczas niepodzielnie rządziły nastrój, wolniejsze tempa, melodie, łączenie instrumentów smyczkowych z klawiszami i ciężkim brzmieniem gitar. To były złote czasy dla melancholijnej odmiany doom metalu. Początkujący muzycy garściami czerpali m.in. z dorobku My Dying Bride, które było wtedy u szczytu popularności. I to niewątpliwie właśnie zespół z Bradford miał ogromny wpływ na powstanie dema "Lacryma Christi", debiutanckiej kasety wydanej siłami muzyków Melancholy Cry.

Pierwsze wydanie dema "Lacryma Christi"  /  Fot. metallyrica.com
Taśma ukazała się w 1995 r., czyli stosunkowo szybko, gdyż zaledwie rok po powstaniu zespołu. Zawarta na niej muzyka została, najprawdopodobniej jak sądzę, następnie nagrana raz jeszcze i wydana już w 1997 r. na taśmie i kompakcie siłami Moonbow Empire, wytwórnią powiązanej z nieco bardziej rozpoznawalną Faithless Production, którą pamięta się m.in. za sprawą pierwszych płyt Darzamat. Trudno dziwić się temu wznowieniu akurat w tamtym czasie. To muzyczna kwintesencja smutku, melancholii i płaczu w formie wspomnianej Mojej Umierającej Panny Młodej. Gdy słyszy się zarówno polskie jak i angielskie partie wokalne Rafała Chmielewskiego, oczami wyobraźni widzi się Aarona Stainthorpe'a. Ta maniera wokalna z pewnością wielu będzie drażnić, ale przyznam, że z perspektywy czasu nie oceniałbym jej aż trak surowo. Doskonale wkomponowuje się zarówno w przewodnie motywy przeplatanych partii skrzypiec i gitar oraz przy akompaniamencie samego fortepianu. Mimo że to niewątpliwie w linii prostej kopia pewnej stylistyki,  to jednak taka, która budzi pewną sympatię, tym bardziej jeśli w latach 90. pasjami słuchało się takiej właśnie muzyki. "Lacryma Cristi" okazała się bardzo przyzwoitą taśmą demo, która dziś pozostaje pamiątką po pewnej muzycznej epoce. A co z zespołem działo się później? Niestety niewiele, o czym warto byłoby wspomnieć.

Okładka kompaktowego wydania dema "Lacryma Christi"
Muzycy ostatecznie doczekali się debiutanckiej płyty. "Melatoninae" zostało wydane w 2000 r. jednym z ostatnich tchnięć poznańskiej Morbid Noizz. Album był pozbawiony jakiejkolwiek promocji i przyznam szczerze, nigdy nie widziałem  jego fizycznej kopii. Zmiana stylistyki na szybszą i mniej nastrojową niestety okazała się nieporozumieniem. Nagrania były pozbawione jakiegokolwiek charakteru, nawet w sytuacji rozpatrywania ich w kategoriach muzycznego żartu. Niedługo później zespół zakończył działalność. Paradoksalnie jego największym osiągnięciem okazało się debiutanckie demo, i to takie mocno inspirowane ówczesnymi trendami. Jednak ta taśma miała i wciąż ma w sobie na tyle atmosfery tamtych lat, że nadal budzi moją sympatię. Posłuchajcie. Poniższe "The Sons of Darkness" to najciekawsze nagranie z tego wydawnictwa. Co ciekawe, fizyczne kopie "Lacryma Christi" wciąż są osiągalne. Wystarczy tylko nieco uporu.

środa, 10 kwietnia 2013

Cicha nadzieja głośnej muzyki

Niemal od zawsze Trójmiasto było bardzo widocznym punktem na muzycznej mapie Polski. Tyczyło się to wszelkich dźwiękowych etykiet, np. na legendarnej już Gdańskiej Scenie Alternatywnej począwszy, a obecnie chociażby na przedstawicielach post metalu skończywszy. Powszechnie uznane już Bildead i niedawno udanie debiutujące God's Own Prototype to dwa zespoły, których nie trzeba specjalnie przedstawiać rodzimym sympatykom gatunku. To tylko kwestia czasu, zanim do tego grona dołączą kolejne grupy. Śmiem nawet twierdzić, że muzycy jednej z nich uczynią to już niebawem. A jeśli ich debiut będzie tak udany, jak zapowiadające je nagranie, to możemy mieć do czynienia nawet z czymś więcej.


Fot. Simona Jambor
Gdańskie Spoiwo powstało w 2009 r. Jak do tej pory jego muzycy, a wśród nich jedna dama, byli znani przede wszystkim lokalnej publiczności i osobom, które natrafiły w sieci na ich dwa studyjne nagrania, z których tak prawdę jedno to niespełna dwuminutowe intro. Teraz ten stan rzeczy z pewnością ulegnie zmianie, gdyż regularna już kompozycja "Skin" trafiła na wspominaną przeze mnie niedawno bezpłatną cyfrową kompilację "Ligts and Air", która ukazała się siłami internetowej społeczności Post-rock.PL. Przyznam, że ten utwór, który swoją drogą znajdziecie poniżej, zrobił na mnie niemałe wrażenie. Ciężar,  majestat brzemienia, czy narastające tempo w żadnym razie nie są nowymi rozwiązaniami w tej muzyce, ale ich realizacja przez gdańszczan pozwala wierzyć, że mająca ukazać się niebawem debiutancka epka zespołu przyniesie nam naprawdę kawałek dobrej muzyki, a być może nawet przyciąganie również uwagę profesjonalnego wydawcy.

Fot. Simona Jambor
Siła muzyki Spoiwa to niewątpliwie dwa syntezatory, które w żadnym razie nie są byle wypełnieniem pustych przestrzeli niewykorzystanych np. przez gitarzystę. Wręcz przeciwnie. Wydaje się, że to one właśnie będą torowały drogę dla pozostałych instrumentów, czyli rzeczonej gitary oraz sekcji rytmicznej. Czy ta  ściana dźwięku będzie pochłaniała słuchaczy, to już czas pokaże. Wszystko wskazuje na to, że przekonamy się o tym prędzej niż później. Nie ma ludzi nieomylnych, ale nie ukrywam, że to zespół, w który w osobiście wierzę od chwili, gdy po raz pierwszy usłyszałem "Skin". Nie mam powodów, by tak o nim nie myśleć. Na naszych oczach rodzi się coś naprawdę ciekawego. Dajcie im szansę.

sobota, 6 kwietnia 2013

Hałas po polsku

Przyznam, że odczuwam zmęczenie mitem punkowego Jarocina, podtrzymywanym zarówno przez liczne grono osób tak często nawiązujących do muzycznych czasów młodości, co trzeba zrozumieć i czemu  trudno się dziwić, ale i niemałej grupy wszystkowiedzących "dziennikarzy", których tak naprawdę wiedza jest poszlakowa i co najwyżej ogranicza się do zasłyszanych informacji, Wikipedii i notek zamieszczonych we wkładkach reedycji płyt. Oczywiście, wspomniane niewielkie wielkopolskie miasto zasłużenie przeszło do historii szeroko rozumianego rodzimego rocka, ale gdy jest mowa o tamtych czasach, o Polsce schyłku lat 80., brakuje mi informacji o muzyce metalowej, która przecież wówczas miała się bardzo dobrze. I mam tu na myśli nie tyle jej ówczesne oficjalne wydanie, vide działalność nieżyjącego już Tomasza Dziubińskiego, co przede wszystkim jej podziemny odpowiednik, będący potężnym oddolnym ruchem z własnym obiegiem płyt, kaset, zinów i organizacją koncertów. Owszem, jedna z części filmu "Historia polskiego rocka" dotyczy rodzimego cięższego grania, ale nawet w owym dokumencie Discovery nie było miejsca, by jednym przypomnieć, a innym przedstawić, to niezwykłe zjawisko. Jednak po wielu latach wreszcie doczekaliśmy się i w nasze ręce trafia coś, co bardzo udanie opisuje okres, który tak naprawdę, nie licząc pojedynczych wspomnień w wywiadach i co najwyżej poszczególnych artykułów, pod względem profesjonalnej dokumentacji był niemalże białą plamą w historii polskiej muzyki. Wszyscy coś wiedzieli, ale nikt nie zebrał tego w całość. Aż do teraz.
 
Okładka "Jaskini hałasu"
Wszystko za sprawą "Jaskini hałasu", książki Wojciecha Lisa i Tomasza Godlewskiego. Obaj z rodzimym podziemiem byli związani od lat, m.in. poprzez zin "Infernal Death", i doskonale znali jego osobistości, tym samym dobrze wiedząc z kim po latach należy się skontaktować. Jednak, co ciekawe, całe zjawisko tego oddolnego ruchu opisali nie w tradycyjny, sztampowy sposób, lecz na łamach książki niemal zupełnie oddali głos swoim rozmówcom. Zadali ten sam zestaw pytań muzykom i animatorom polskiego podziemia lat 80. i początku 90. Całość zaś podzielili na osiem rozdziałów, które poruszają m.in. kwestię tego, co oni uważali za podziemie, a co nie, kiedy ich zdaniem i jak to wszystko się zaczęło. Nie mogło również zabraknąć szczegółów związanych z tworzeniem zinów, ich dystrybucją, momentami heroiczną wręcz walką o dostęp do punktu ksero, bardzo często jedynego na całe miasto. Wspominane są także sposoby przechytrzania Poczty Polskiej, czasem w zemście za nagminne gubienie przesyłek, czasem po prostu z braku środków. Jednak wspomnienia przeszłości to nie tylko zabawne sytuacje związane m.in. z koncertami w domach kultury i zagadywanie pań kierowniczek w taki sposób, by uzyskać zgodę na organizację wieczoru pełnego hałasu. To również nie tylko miłe wspomnienia wymiany taśm magnetofonowych, nieustannego zaspokajania głodu muzyki, nagrywania pasjami tak nielicznych wówczas audycji radiowych z cięższymi dźwiękami. To również proza życia w szarości schyłku PRL. Wiele zespołów grało na nieustannie pożyczanych instrumentach, ledwie znajdując miejsce na próby i w ogóle nie marząc nawet o graniczącym wówczas z cudem wejściu do profesjonalnego studia. Co więcej, wyjazdy na koncerty nie były wtedy tak bezpieczne jak teraz. Wówczas długie włosy i odzienie uszyte ze skóry i żelaza wybitnie przyciągało uwagę milicjantów, obnażone pięści sympatyków narodowego socjalizmu, a także tych, którzy zwyczajnie mieli ochotę poszerzyć swoją garderobę o nowy ćwiekowany pas lub ramoneskę. Zupełnie inne czasy. Wydaje się, że nie było niczego, a jednak działo się tak wiele.

"Jaskinia hałasu" / Fot. Violence-online.pl
Olbrzymią zaletą "Jaskini hałasu" są również liczne archiwalne fotografie oraz przedruki i reprodukcje zinów plakatów i flyersów. To elementy znacząco urozmaicające czytanie kolejnych odpowiedzi muzyków i animatorów na wybrane pytanie będące motywem przewodnim danego rozdziału książki. Bez nich ta pozycja byłaby o wiele uboższa i zdecydowanie trudniejsza w odbiorze. Autorzy naleźli również miejsce na przedstawienie sylwetek co ważniejszych i niekiedy zapomnianych już, bądź w ogóle obecnie nieznanych młodszemu pokoleniu, przedstawicieli podziemia. Choć oczywiście nie mogło także zabraknąć uznanych nazw i nazwisk. Wojciech Lis i Tomasz Godlewski przepytali m.in. muzyków Imperator, Pandemonium, Hate, Enormity, Merciless Death, Vader, Traumy i Slashing Death. W tekście natrafimy także na wypowiedzi  Jarosława Szubrychta, wokalisty Lux Occulty niegdyś piszącego w "Diabolic Noise", Tomasza Krajewskiego, wciąż działającego pod szyldem Pagan Records, i Mariusza Kmiołka, managera Vader, który kierował nieistniejącym już "Thrash’em All".

"Jaskinia hałasu" / Fot. Violence-online.pl
Rzetelna praca autorów zaowocowała książką, która na długie lata pozostanie skarbnicą podstawowych informacji na temat polskiego metalowego podziemia schyłku PRL. Warto po nią sięgnąć i przypomnieć sobie tamte szare, ale i niezwykle barwne na swój sposób, czasy. A jeśli macie nieco mniej lat, to tym bardziej zachęcam Was do przeczytania "Jaskini hałasu". To już swego rodzaju źródło historyczne pełne bezcennych wręcz informacji. Brakowało mi takiej książki. I chyba nie tylko mnie, biorąc pod uwagę, jak wiele jest w rodzimym internecie stron poświęconych temu niezwykłemu ruchowi i związanych z nim wykonawcom. By daleko nie szukać, zobaczcie sami, jak wielki drzemał w nich potencjał. Poniżej znajdziecie fragment koncertu łódzkiego Imperator. A co do książki, przyjemnej lektury.

wtorek, 2 kwietnia 2013

Wyobraźnia bez granic

Utarło się, że Kanada to kraj traktowany nieco po macoszemu  w przypadku szeroko rozumianej ciężkiej muzyki. Zazwyczaj twórczość z anglo czy francuskojęzycznej części tego kraju sympatycy takich dźwięków, głównie w Europie, przeważnie komentują wymownym uśmiechem. I popełniają błąd, gdyż Kanada to nie tylko utarte nazwy, jak chociażby Voivod czy Annihilator, ale i również wielu mniej znanych, a bardzo interesujących, wykonawców, którzy prężnie działają na obrzeżach sceny oficjalnej. Przykładów nie trzeba daleko szukać. Wystarczy wspomnieć chociażby Erika Quacha tworzącego pod szyldem Thisquietarmy, którego możecie pamiętać z naszych spotkań. Oprócz małomownego gitarzysty, warto wymienić jeszcze przynajmniej jedną osobę. A jest nią Frederic Arbour.

Fot. Arch. zespołu
To muzyk, którego miałem przyjemność poznać przed koncertem Longing for Dawn, jaki odbył się 21.04.2009 r. w poznańskim klubie U Bazyla. Wówczas Frederic występował przede wszystkim jako gitarzysta. Jednak wtedy na stoisku z płytami moją uwagę przyciągnął nie tylko dopiero co wydany trzeci już album wspomnianej grupy, ale również i solowe ambientowe dokonania rzeczonego Kanadyjczyka, które ukazały się nakładem należącej do niego wytwórni Cylic Law.


Warto wspomnieć o dwóch projektach Frederika Arboura. Pierwszym jest Instincts. Wydana w 2002 r. płyta "The Mystery Visions", której obszerne fragmenty znajdziecie powyżej, to jedyne jak dotąd regularne wydawnictwo pozostałe po tej inicjatywie. Zawarta na nim muzyka jest tyle ciekawa, że nie nuży, co niestety dość częstą jest przypadłością w tego typu twórczości. Wielu kompozytorów w pogoni za coraz mroczniejszymi i nieziemskimi dźwiękami po prostu gubi się, a efekt ich prac jest monotonny, pozbawiony charakteru, po prostu nudny. Tu jest inaczej, dlatego też ta płyta niegdyś przyciągnęła moją uwagę. Oprócz posępnych ambientowych pasaży słychać również wiele innych rozwiązań, jak gitara akustyczna, elementy industrialne, co najzwyczajniej w świecie tworzy m.in. otwartą przestrzeń, a nie byle duszną ciemność. Oczywiście, "The Mystery Visions" nie jest żadnym kamieniem milowym gatunku, ale bardzo udanie wyróżnia się na tle niezliczonych podobnych płyt. Słychać tu przede wszystkim pomysł i wyobraźnię, która przełożyła się na dźwiękowe odzwierciedlenie wizji zrodzonych w umyśle kompozytora. Jest to o tyle ważne, że pojęcie wizji samej w sobie pozostaje kluczem do zrozumienia twórczości Frederica Arboura, zwłaszcza tej obecnej. Wszak  nieprzypadkowo inny z jego projektów nosi nazwę Visions.

Fot. Arch. zespołu
Wydane pod tym szyldem dwie płyty Wizji, z których pierwszą znajdziecie poniżej, to muzyka o wiele bardziej wymagająca i nie tak zróżnicowana jak w przypadku Instincts. Trudniej obronić ją przed zarzutami, o którym wspomniałem wcześniej, choć wbrew pozorom nie jest to niemożliwe. Wszystko dzięki niezwykłej głębi tworzonej przez dźwięki. Ta muzyczna przestrzeń wręcz pochłania słuchacza, przenosząc go innego wymiaru, w którym dzieje się coś, co trudno opisać słowami. Co więcej, wizje twórcy skutecznie pobudzają wyobraźnię, dzięki czemu ma się poczucie braku monotonii i znudzenia. Oczywiście, po nagrania Visions nie ma sensu sięgać zawsze i wszędzie. Spełnią one swoją rolę wyłącznie w określonych okolicznościowych. Nie bez znaczenia są również nastawienie słuchacza i jego samopoczucie. Jeśli spełnicie te warunki, co jakiś czas będziecie wracali do tej muzyki. Być może nawet ku własnemu zdumieniu. W każdym razie warto chociaż spróbować.

czwartek, 28 marca 2013

Przygoda z Piotrem Kaczkowskim

Przypadający niedawno jubileusz 50 lat radiowej pracy Piotra Kaczkowskiego przypomniał mi pewną historię, gdy prezentera Trójki miałem okazję poznać osobiście. Prowadzący Mini Max sprawił, że długo jeszcze będę pamiętał to spotkanie. A wszystko przez zwykły przypadek, który zakończył się dość surową lekcją.

Piotr Kaczkowski  /  Fot. lastfm.pl
Programu III Polskiego Radia zdarza mi się słuchać przede wszystkim dlatego, że tam na antenie nikt się nie śpieszy, nie słyszę co utwór jinglowego przypomnienia, jaką to stację radiową włączyłem i wreszcie znajduję tam więcej sensownych treści niż głupot. Z drugiej jednak strony do tej rozgłośni momentami zniechęcają mnie sztuczna poprawność prowadzących i ich częsty brak odwagi powiedzenia czegoś w sposób trafny i zarazem dosadny. W taki sytuacjach prezenterzy często wyręczają się słuchaczami, ale pewną barierę słychać aż nadto wyraźnie. Jednak znacznie częściej zdarza mi się wyłączać odbiornik, gdy ktoś przy mikrofonie nieustanie podkreśla lub daje do zrozumienia, jak wyjątkowa i alternatywna jest Trójka, jak wyjątkowe i niezwykłe jest Studio im. Agnieszki Osieckiej i tak naprawdę wszystko, co robi ta rozgłośnia. Owszem, dzieje się w niej bardzo wiele ciekawych rzeczy, ale niestety ten swoisty antenowy autoerotyzm momentami przysłania mi profesjonalizm prezenterów. To oczywiście nie tyczy się wszystkich, którzy na Myśliwieckiej zasiadają przy mikrofonie, ale jeśli już, to wiąże się ich stylem, który sprawia, że jako słuchacz jednych akceptuję, a innych nie. I z tą świadomością trójkowych sympatii i antypatii znalazłem się w ciekawym położeniu. W 2005 r. mój dobry znajomy, dziś prezenter Trójki, zaproponował, że wprowadzi mnie do studia podczas audycji Mini Max Piotra Kaczkowskiego. Zgodziłem się tym chętniej, że były to jeszcze pierwsze lata mojej przygody z radiem. Wówczas podpatrzenie przy pracy prawdziwego profesjonalisty stawało się czymś bezcennym.

Fot. polskieradio.pl
Gdy wszedłem do studia, program trwał już od kilku minut. Usiadłem po drugiej stronie stołu. Milczałem i obserwowałem. Czekałem na ruch prowadzącego. Nie wypadało odezwać się pierwszym. Po kilku utworach Piotr Kaczkowski wstał i pochylając się przez stół podał mi rękę. Lakonicznie wypowiedział swoje nazwisko. Uścisnąłem jego dłoń i uczyniłem to samo. Przez następnych dwadzieścia kilka minut trwała cisza. Prezenter zapowiadał kolejne utwory i przeglądał kolejne płyty, które wyjął z wielkiego wiklinowego kosza. Postanowiłem przerwać impas, by nawiązać kontakt i skorzystać z nadarzającej się okazji. Zadałem pytanie - Panie Piotrze, jak to jest być autorytetem? - Prezenter odparł, słusznie zresztą,  że za takowy się nie uważa, a jeśli tak ktoś tak sądzi, to już jego opinia. Narosło we mnie poczucie popełnienia błędu. To nie było potrzebne i nie wnosiło nic ciekawego. Szybko doszedłem do wniosku, że zmarnowałem możliwość zapytania o coś naprawdę sensownego. Piotr Kaczkowski, najpewniej widząc moje zmieszanie, postanowił pójść za ciosem, który paradoksalnie jednocześnie dawał mi szansę wybrnięcia z niezręcznej sytuacji. Po kolejnych kilkunastu minutach martwej ciszy niespodziewanie wskazał na mnie palcem, rzucając pytanie - "Największy przebój Steviego Wondera". Zgłupiałem i nie byłem wstanie wydobyć z siebie słowa. A wystarczyło przecież wymienić chociażby "I Just Called To Say I Love You". Wówczas prezenter Trójki zwrócił się do obecnego w studiu mojego znajomego słowami "To on pracuje w radiu?". Pomyślałem, że gorzej już być nie może. A jednak los się do mnie uśmiechnął. Po kilku kolejnych utworach na antenie i studyjnej ciszy przerywanej stukotem przekładanych płyt kompaktowych, zauważyłem wśród nich promocyjny egzemplarz "Ghost Reveries" Opeth. "Panie Piotrze, czy to przypadkiem nie jest logo Opeth?" - zapytałem. Piotr Kaczkowski odparł twierdząco i podał mi kopertę, w której znajdowała się płyta. Wówczas opowiedziałem mu o zespole, jego muzycznej ewolucji, a całą wypowiedź zakończyłem podaniem daty zbliżającego się koncertu Szwedów w katowickim Spodku, gdzie Opeth miało zagrać w ramach Metal Hammer Festival. Gospodarz Mini Maksu nic nie odpowiedział, ale kilka sekund przed wejściem na antenę zdjął słuchawki i zapytał -"Kiedy jest dokładnie ten koncert?". Po chwili dotarło do mnie, że moja informacja nie została przez niego zweryfikowana. Poszła w Polskę, a Piotr Kaczkowski, najwyraźniej przekonany moim sposobem mówienia o grupie Mikaela Akerfeldta, po prostu mi zaufał. Wtedy zrozumiałem, że chyba udało mi się zmienić nienajlepsze pierwsze wrażenie. Przez dalszą cześć audycji, a następnie w samochodzie podczas skorzystania z podwiezienia przez Pana Piotra, wspólnie we trzech razem z moim znajomym rozmawialiśmy o muzyce i radiu samym w sobie. Pojawiło się dużo ciekawych wniosków, spostrzeżeń i dywagacji.
Fot. Wojtek Dobrogojski
Ta historia uświadomiła mi, że jest tysiąc płyt, tysiąc książek i tysiąc filmów, które trzeba odpowiednio przesłuchać, przeczytać i obejrzeć, jeśli chce się opowiadać o muzyce, chce się ją prezentować i robić to w taki sposób, by zaciekawić słuchaczy, zaintrygować ich na tyle, by naprawdę słuchali i raz tygodniu chcieli włączać radio o stałej porze. To spotkanie było dla mnie nauczką i lekcją pory, ale i w pewnym momencie znalazło się również miejsce na satysfakcję. Na swój sposób to zdarzenie wciąż mnie inspiruje i z pewnością długo jeszcze będę o nim pamiętał. Wszystkiego dobrego Panie Piotrze. 


niedziela, 24 marca 2013

Pierwsza taka płyta w Polsce

Obserwując od kilku lat eksplozję i następujący po niej intensywny rozwój rodzimego post rocka i post metalu, brakowało mi czegoś, co byłoby podsumowaniem tego wszystkiego, co w tej muzyce wydarzyło się do tej pory nad Wisłą. Jeśli chciało się poznać kolejnych przedstawicieli gatunku, liczyły się przede wszystkim czas, dobre chęci, wytrwałość w poszukiwaniach i umiejętnie nadstawione ucho. Teraz będzie to o wiele prostsze. Wszystko dzięki cyfrowej kompilacji, która ukazała się za sprawą starań internetowej społeczności Post-rock.PL.

Okładka kompilacji "Lights and Air"
Wydawnictwo "Lights and Air" zawiera nagrania dwudziestu czterech rodzimych grup spod znaku szeroko rozumianych rzeczonych dwóch gatunków gitarowego grania. W większości przypadków to mało znane zespoły, a cześć kompozycji  to absolutne premiery. Jednakże nie można powiedzieć, że są to kolektywy zupełnie anonimowe, choć niewątpliwie prędzej kojarzone przez sympatyków takiej muzyki niż przypadkowych odbiorców. Co ciekawe, niemal połowę z tych zespołów mogliście poznać podczas naszych cotygodniowych spotkań i mam nadzieję, że je pamiętacie, gdyż są one naprawdę warte tego, by dać im szansę.



Oczywiście, niżej wymienione grupy to nie wszystkie, których nagrania można by zamieścić na tego typu kompilacji. Dlatego żywię nadzieję, że z biegiem czasu doczekamy się kolejnych części tego typu zestawienia. Ta muzyka w naszym kraju wciąż się rozwija. I to mimo faktu, że wielu jej przedstawicieli gra niemal dokładnie to, co doskonale znany już z płyt zagranicznych klasyków gatunku. Warto jednak czasem przymknąć na to oko. W końcu to przyjemność posłuchać nagrania młodego, perspektywicznego i przede wszystkim polskiego zespołu. Wszystkie utwory możecie pobrać za darmo na post-rockpl.bandcamp.com. Jeśli limit bezpłatnych pobrań został wyczerpany, w miejscu kwoty wpiszcie zero. Posłuchajcie tej muzyki. Nie będziecie żałować.

Pełna lista wykonawców

1. Juho the Panda - Harvest is Over
2. No News For Tomorrow - Home
3. The Sky Is - Cosmos
4. Overcolored - Entering The Rat Race
5. God's own prototype - Effluence
6. Butterfly Trajectory - Defibrylacja
7. Servants of Silence - One Million Things - One Million Thoughts
8. Nao - Wykres leku z placu zabaw
9. Spoiwo - Skin
10. Sun For Miles - Barb Of Sorrow
11. Naked On My Own & Dopedrone - Lunatic
12. Hunted By The Waves - Landscape Without Trees
13. Thesis - 21 Again
14. Moaft - Osttek
15. Mindsedge - (and) Reordering Chaos
16. Klimt - Uciekanie
17. No One Wished To Settle Hereafter - Track no.5
18. ARRM - Sand
19. Guantanamo Party Program - Stare Fotografie
20. This great end - Holidays before the end of the world
21. Blank Faces - Freefall
22. Entropia - Gauss
23. Papertree - Never turn your back
24. Frozen Lakes - Step back

środa, 20 marca 2013

Obraz znaleziony w podręczniku

Nie tak dawno minęła ósma rocznica tragicznej śmierci Zdzisława Beksińskiego. Przypomniało mi o tym m.in. kilka zakurzonych kaset i płyt kompaktowych, na okładkach których znajdują się prace artysty. Gdy je znalazłem, przed oczami pojawił mi się również stary podręcznik do języka polskiego, prawdopodobnie do ósmej klasy szkoły podstawowej. To w nim po raz pierwszy zobaczyłem reprodukcję jednego z obrazów ojca Tomasza Beksińskiego. Długo nie wiedziałem, co powiedzieć. Wówczas fascynacja mieszała się z przerażeniem. I tak jest do dziś.

Obraz z podręcznika do j. polskiego. Koniec lat 90.
Biorąc pod uwagę, jak wielka siła biła i wciąż bije z grafik i obrazów Zdzisława Beksińskiego, trudno dziwić się, że tak wielu polskich i zagranicznych muzyków zwracało się niego z prośbą o możliwość zamieszczenia jednej z nich na okładce swojego wydawnictwa. Dotyczyło to przede wszystkim płyt wpisanych umownie w nurt muzyki rockowej i metalowej, ale i także mroczniejszej odmiany elektroniki. Artysta rzadko, o ile w ogóle, odmawiał. To sprawiło, że wciąż możemy natrafić na płyty, a także i kasety z lat lat 90., na okładkach których widnieją niezwykłe przytłaczające, apokaliptyczne wizje Zdzisława Beksińskiego. Niekiedy były one doskonałym uzupełnieniem muzyki, ale niestety czasem zdarzało się również, że dana praca Sanoczanina pozostawała najciekawszym elementem konkretnego wydawnictwa. Niemniej, warto wspomnieć o kilku z nich, chociażby z kronikarskiego obowiązku. Co ciekawe, niekiedy zdarzało się, że różne zespoły wybierały ten sam obraz lub grafikę. Jeden z przykładów, i to rodzimych, znajdziecie poniżej.

One Milion Bulgarians - Pierwsza płyta (2004)


Jedna z legend rodzimej zimnej fali. Płyta zarejestrowana w 1987 r. Wstrzymana przez cenzurę. Ukazała się dopiero niemal 18 lat później.

Evoken - Antithesis of Light (2005)


Jeden z ważniejszych współczesnych przedstawicieli amerykańskiej sceny pogrzebowego doom metalu. Album ukazał się zaledwie siedem dni po zamordowaniu Zdzisława Beksińskiego.

Sagittarius - Betrayal Immortality (1997)


Drugie demo nieistniejącej już rzeszowskiej grupy, której dokonania wpisują się w szeroko rozumiane klimatyczne i melodyjne granie. Album ukazał się wyłącznie na kasecie nakładem Eternal Blackness Records.

Blood of Kingu - Sun in the House of the Scorpion (2010)


Black metal z Białorusi. Druga płyta zespołu powstałego w Charkowie. Co ciekawe, krążek wydała uznana Candlelight Records.

Eternal Deformity - Forgotten Distant Time (1994)


Debiutanckie demo muzyków z Żor, którzy rozpoczęli działalność na fali klimatycznego grania lat 90. Obecnie Eternal Deformity to już poszukiwania i szeroko rozumiana awangarda, choć niepozbawiona echa przeszłości.   

Collage - Moonshine (1994)


Legenda polskiego rocka progresywnego. Płyta ukazała się również na Zachodzie i w Azji dzięki Roadrunner Records. Dla wielu największe osiągnięcie zespołu.

Ice Ages - This Killing Empitess (2000)

Uznany solowy projekt Protectora z austriackiego Summoning. Niezwykle zimna elektronika wpisana w EBM i industrial.

Homo Twist - Demonologic (2005)

Pierwsza płyta po reaktywowaniu zespołu przez Macieja Maleńczuka. Album oparty przede wszystkim na gitarowych akordach. Na basie zagrał Titus z Acid Drinkers.

The Legendary Pink Dots - The Best Ballads (2000)


Kompilacja dedykowana pamięci Tomasza Beksińskiego, dzięki któremu popularne Kropki zyskały olbrzymie uznanie  w naszym kraju, jakie przełożyło się m.in. na liczne koncerty.

To tylko nieliczne przykłady na to, jak wielu muzyków ceniło i wciąż ceni sobie twórczość Zdzisława Beksińskiego. Płyt ze znajomo wyglądającymi okładkami ukazało się więcej, niż można by sobie wyobrazić, i to również w dość odległych i egzotycznych dla nas zakątkach globu. Jeśli chwielibyście zgłębić ten temat, zachęcam do zajrzenia pod ten adres. To ciekawy blog poświęcony okładkom muzycznych wydawnictw. Zaś poniżej znajdziecie wywiad z samym artystą. W tym roku kończyłby 84 lata.


sobota, 16 marca 2013

Daleko na zachodzie Polski

Niemal od początku naszych cotygodniowych spotkań zachęcam Was, byście aktywnie poszukiwali nowych zespołów nie tylko w dużych miastach, ale także z dala od nich. Dzięki globalnej sieci jest to dziś o wiele prostsze niż np. w latach 90., kiedy nieodzowne w poszerzaniu muzycznej wiedzy były kartki papieru, długopisy, koperty i znaczki. Teraz wszystko, pomijając już fakt oceny samego zjawiska, jest na wyciągnięcie ręki. A tym bardziej warto znaleźć nieco czasu i wytrwałości, gdyż także w niewielkich rodzimych miejscowościach nie brakuje ciekawych wykonawców. Kilku z nich mam przyjemność znać już od wielu lat i uważnie obserwuję ich poczynania. Jedną z takich grup jest zbąszyńskie Evelyn.

Fot. Arch zespołu
To zespół, o którym stosunkowo rzadko, nie licząc oczywiście globalnej sieci, można usłyszeć poza rodzimym dla muzyków województwem lubuskim. Pozostają oni w ścisłym związku z lokalną sceną, choć z pewnością nie wynika to np. z ultra patriotyzmu lokalnego, lecz raczej wiąże się kwestiami czysto logistycznymi. Wszak na co dzień mieszkają oni w zaledwie kilkotysięcznej miejscowości i po koncercie nie wsiądają w metro, autobus czy taksówkę i nie wrócą do domu w kilkanaście minut. Dlatego tym bardziej zasługują na szacunek, grając już w ten sposób ponad dziesięć lat.

Obecny kształt Evelyn 


Muzyka Evelyn dość wyraźnie ewoluowała na przestrzeni czasu. Początkowo było to nastrojowe, instrumentalne granie oparte na gitarze prowadzącej, klawiszach i automacie perkusyjnym. Jednak z biegiem lat zmieniał się skład i siłą rzeczy powstawały nowe pomysły. Utwory były już o wiele bardziej dopracowane. Pojawiły się także partie wokalne, dzięki czemu muzycy zaproponowali coś nowego. Obecny kształt muzyki Evelyn zaczął rodzić się w 2007 r., gdy do zespołu dołączyła wokalista Alexa. Nagrania stały się agresywniejsze, szybsze i było w nich wyraźnie więcej elektroniki. Nie bez znaczenia pozostawała również ekspresja wokalna rzeczonej damy ściśle kojarząca się z black metalem.

Drugie demo Evelyn, jeszcze z pierwszym wokalistą



Jak dotąd muzycy wydali własnym sumptem dwa materiały demo i trzy regularne płyty. Ostatnim z tych wydawnictw jest album "The Key to Understanding Suicides", który ukazał się w ubiegłym roku. Zawarta na nim muzyka, pomijając miejscami oczywiste skojarzenia z pewną szwajcarską grupą, wydaje się być apogeum obecnej stylistyki Evelyn i zarazem zamknięciem w dźwiękach kilku lat postępującego rozwoju. By podtrzymać ten proces, chyba potrzeba będzie czegoś nowego. W każdym razie te dźwięki to nastrój i melodia ciekawie połączone miejscami z agresją i niekiedy wyraźnie dominującym automatem perkusyjnym. To sprawia, że wykorzystane pomysły balansują gdzieś na granicy utartych rozwiązań i szczęśliwie wymykają się jednoznacznej klasyfikacji.

Fot. Arch zespołu
Swoimi dokonani muzycy Evelyn nie odkrywają czegoś niezwykłego, ale przyznam, że doceniam ich twórczość z dwóch powodów. Pierwszym jest determinacja w działalności na peryferiach, z dala od wielkich miast, co przedkłada się na żywotność sceny w innych pobliskich miejscowościach, i to z pewnością ku uciesze mieszkających w nich sympatyków takiej właśnie muzyki. Drugim zaś pozostaje postępująca jak dotąd ewolucja pomysłów, która, miejmy nadzieję, wciąż będzie trwać. Posłuchajcie, poniżej znajdziecie sampler z wspomnianej wcześniej najnowszej płyty zbąszynian. Kto wie, być może po kolejnych latach działalności muzyków ich miejscowość nie będzie kojarzona niemal włącznie z krótkimi pobytami Hitlera, Stalina i Kim Ir Sena.

środa, 13 marca 2013

Historia pewnego rozłamu

Rok temu, niemal co do dnia, miałem sposobność zobaczyć pierwszy warszawski koncert Cabaret Grey. Ta legnicka grupa uchodziła wówczas za niemałą nadzieję rodzimej zimnofalowej i post punkowej sceny. Jej debiutancka epka "Stirring" wniosła dużo świeżości i udowodniła, że ta muzyka to nie tylko domena wciąż grających legend gatunku, ale i tych, którzy wychowywali się na ich muzyce, a jakiś czas temu sami chwycili za instrumenty. Patrząc na to, co działo się wtedy na scenie Centrum Procji Kultury Praga-Południe, nie mogłem wiedzieć, że niebawem w zespole dojdzie do rozłamu i tym samym coś się skończy. Z perspektywy czasu żałuję, że do tego doszło, ale raczej nic już tego nie zmieni. Powstały dwa niezależne zespoły. Oba  równie obiecujące.

Cabaret Grey w starym składzie / Fot. Arch. zespołu
Ostatecznie w wyniku wewnętrznych sporów muzycy zespołu, a ściślej rzecz ujmując instrumentaliści, przybrali nazwę This Cold, po tym jak zaprosili do współpracy Agatę Pawłowicz. Wokalistka znana m.in. z Desdemony zaśpiewała już na kilku koncertach. W tym podczas tego, który promował ukazanie się kompilacji "Po drugiej stronie Lustra. Tribute to Closterkeller". To właśnie na tej płycie można usłyszeć pierwsze oficjalne nagranie tej grupy. Muzycy opracowali własną wersje utworu "Jihad", którą znajdziecie poniżej.



Gdy dowiedziałem się o This Cold, byłem ciekaw, co będzie dalej z Salomeą, pierwotną wokalistką Cabaret Grey. Otóż rzeczona dama postanowiła kontynuować działalność pod starą nazwą. Wszelka jej muzyczna aktywność będzie miała solowy charakter, a potencjalni muzycy najpewniej będą co najwyżej zapraszani do współpracy podczas konkretnych nagrań. Jak dotąd, paradoksalnie podobnie jak w przypadku This Cold, ukazało się jej jedno oficjalne granie. "Camels" pokazuje, że w przyszłości powinniśmy spodziewać muzyki nieco mniej surowej, nieznacznie oddalonej od korzeni Cabarey Grey.



Czas pokaże, jak potoczą się losy obu zespołów. Oczywiście szkoda, że doszło do takiej sytuacji, ale i tak jest to o wiele lepsze rozwiązanie niż definitywnie zakończenie działalności. Sympatycy zimnych dźwięków mogą jedynie na tym skorzystać. Warto nadstawiać ucha i śledzić poczynania jednych i drugich.